احتمال دارد شرطيه امتناعيه باشد . امّا در اين صورت دو اشكال بر شرطيت « لو » وارد مىشود : اوّلا اگر « لو » مصدريه باشد با فعل بعد تأويل به مصدر و مفعول « يودّ » مىشود لكن اگر شرطيه باشد ، مفعول « يودّ » نبوده و فعل « يودّ » مفعول مىخواهد در حالىكه در آيه لفظ ديگرى براى مفعوليت وجود ندارد . ثانيا اگر « لو » شرطيه باشد ، جواب مىخواهد در حالى كه جوابى در كلام موجود نيست ؛ به همين خاطر نتيجه گرفته مىشود كه « لو » مصدريه است . و كسانى كه وجود « لو » مصدريه را در زبان عرب منع كرده و قبول ندارند در جواب اين دو اشكال مىگويند : « لو » شرطيه است و مفعول فعل « يودّ » محذوف است و آن كلمه « التعمير » است و جواب « لو » جمله « لسرّه ذلك » محذوف مىباشد و معناى آيه بنابراين تقدير اين گونه است : « يودّ احدهم التعمير لو يعمر الف سنة لسره ذلك » . يعنى : « هركدام از آنان - يهود - دوست دارند طولانى شدن عمر را كه اگر هركدام هزار سال داده شود هرآينه خوشحال مىكند او را اين طولانى شدن عمر » . و لا خفاء بما في ذلك : مصنف كتاب مىگويد : بر اهل فن پوشيده نيست آنچه در اين تأويل و تقدير از تكلف و ادعا بدون دليل مىباشد . زيرا دو حذف در اين تقدير است و مىدانيم كه اولا حذف خلاف اصل است و ثانيا هرحذفى قرينه مىخواهد در حالى كه در اين آيه قرينه‌اى بر اين محذوفات نيست . يشهد للمثبتين : مؤلف كتاب مىگويد قول مثبتين « لو » مصدريه يك تأييد دارد و يك اشكال ، تأييد آن اين است در قراءت بعضى از قراء مانند هارون ، « 1 » اين آيهء شريفه : وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ ( القلم / 9 ) به حذف نون فعل « يدهنوا » به نصب قراءت شده است كه از باب عطف بر فعل « تدهن » بوده و بنا بر توهم دخول « أن » بر « تدهن » است بنابراين « لو » بايد هم سنخ « أن » مصدريه باشد و معناى « لو تدهن » مترادف آن « أن تدهن » باشد تا توهم دخول آن به جاى « لو » بر فعل معطوف عليه شود بنابراين « لو » به معناى « أن » مصدريه مىباشد .

--> ( 1 ) - الكشاف : 2 / 586 .